Hoe herken je xanthelasma?
Xanthelasma zien eruit als zachte, gele tot geelbruine plaques op het ooglid. Ze zijn vlak of licht verheven en voelen niet hard aan. De rand is meestal scherp begrensd en goed zichtbaar tegen de omringende huid.
De plekjes zitten meestal op het bovenooglid aan de kant van de neus, maar kunnen ook op het onderooglid voorkomen. Ze groeien langzaam en veroorzaken geen jeuk of pijn.
Vaak vallen ze na verloop van tijd meer op doordat ze groter of talrijker worden. Twijfel je over een huidplekje, laat het dan altijd beoordelen, zodat je zeker weet dat het om xanthelasma gaat en niet om iets anders.
Waardoor ontstaat xanthelasma?
Xanthelasma ontstaat door ophoping van vetten in de huid. Bij een deel van de mensen hangt dit samen met een verhoogd cholesterol of een stoornis in de vetstofwisseling, waardoor er meer vet in de huid wordt opgeslagen.
Toch komt xanthelasma ook voor bij mensen met volledig normale bloedwaarden. Erfelijke aanleg speelt in dat geval vaak een rol, waardoor de plekjes soms al op jongere leeftijd verschijnen.
Omdat er een mogelijk verband met cholesterol is, is het verstandig om je bloedwaarden bij de huisarts te laten controleren. Zo weet je of er een onderliggende oorzaak is die aandacht verdient.
Is xanthelasma gevaarlijk?
De plekjes zelf zijn goedaardig en vormen geen gezondheidsrisico voor de huid of het oog. Ze zijn niet besmettelijk en groeien niet door in dieper weefsel, waardoor ze geen bedreiging vormen.
Wel kunnen ze een signaal zijn van een verstoorde vetstofwisseling. Daarom is een controle van het cholesterol zinvol, vooral als er in de familie hart- en vaatziekten voorkomen.
Als er sprake is van een verhoogd cholesterol, is dat vooral belangrijk voor je algemene gezondheid, los van de plekjes zelf. Voor de meeste mensen is de reden om iets te laten doen echter vooral cosmetisch.
Kun je xanthelasma zelf behandelen?
Zelf de plekjes wegwerken is niet verstandig. Huismiddelen of agressieve producten kunnen de dunne ooglidhuid beschadigen en littekens geven, die vaak lastiger te herstellen zijn dan het oorspronkelijke probleem.
De ooglidhuid is de dunste huid van het lichaam en ligt vlak bij het oog, waardoor voorzichtigheid geboden is. Producten met zuren of andere sterke stoffen op eigen houtje gebruiken kan blijvende schade veroorzaken.
Laat verwijdering daarom altijd over aan een arts die ervaring heeft met behandelingen rond de ogen. Zo blijft het risico op complicaties en zichtbare littekens zo klein mogelijk.
Welke behandelingen zijn er voor xanthelasma?
Er zijn verschillende manieren om xanthelasma te verwijderen. De keuze hangt af van de grootte, de plek en de dikte van de plekjes, en van de kwaliteit van de huid eromheen.
Mogelijkheden zijn onder meer chirurgisch wegsnijden, behandeling met laser, aanstippen met een zuur of bevriezen. Elke methode heeft eigen voor- en nadelen; kleine ingrepen aan de huid vallen onder het verwijderen van huidoneffenheden.
Bij grotere plekken op het bovenooglid kan verwijdering soms worden gecombineerd met een bovenooglidcorrectie, zodat de huid in één behandeling wordt aangepakt en strakker komt te liggen.
Blijft er een litteken achter?
Bij een zorgvuldige behandeling is een litteken meestal klein en weinig opvallend. De ooglidhuid geneest doorgaans goed, mede doordat het gebied goed doorbloed is en fijn van structuur.
Toch zijn de manier van verwijderen en de nazorg belangrijk voor het eindresultaat. Goede zonbescherming helpt het litteken rustig te laten vervagen en voorkomt donkere verkleuring in de eerste maanden.
Meer over het verzorgen en zo nodig verbeteren van littekens lees je bij littekencorrectie. Met de juiste nazorg is een litteken op het ooglid vaak nauwelijks zichtbaar.
Kan xanthelasma terugkomen?
Ja, xanthelasma kan na verwijdering terugkeren, zeker als er sprake is van een verhoogd cholesterol. De kans op terugkeer is groter bij mensen bij wie de plekjes al meerdere keren zijn ontstaan.
Het aanpakken van de onderliggende vetstofwisseling, samen met de huisarts, kan de kans op terugkeer verkleinen. Aandacht voor leefstijl en waar nodig medicatie speelt daarbij een rol.
Bespreek van tevoren met je arts hoe groot de kans op terugkeer in jouw situatie is, zodat je weet wat je kunt verwachten en niet verrast wordt als er later opnieuw een plekje ontstaat.
Xanthelasma en cholesterol: wat is het verband?
Bij een deel van de mensen met xanthelasma is er een verhoogd cholesterol of een andere verstoring van de vetstofwisseling. De vetten die zich in de huid ophopen, hangen dan samen met de vetten in het bloed.
Toch geldt dit lang niet voor iedereen. Ook mensen met volledig normale bloedwaarden kunnen xanthelasma krijgen, vaak door erfelijke aanleg. De plekjes zijn dus niet altijd een teken van een probleem.
Omdat een verhoogd cholesterol samenhangt met hart- en vaatziekten, is een controle bij de huisarts verstandig. Zo weet je of er een onderliggende oorzaak is die aandacht verdient.
Het behandelen van een verhoogd cholesterol lost bestaande plekjes niet op, maar kan de kans op nieuwe verkleinen. Verwijdering en de controle van je bloedwaarden vullen elkaar dus aan.
Xanthelasma laten beoordelen bij Kliniek het Bolwerk
Kliniek het Bolwerk is gespecialiseerd in de oogomgeving, waardoor er veel ervaring is met ingrepen aan de gevoelige ooglidhuid. Juist bij dit soort behandelingen maakt die ervaring een verschil in het eindresultaat.
Tijdens een consult beoordeelt Dr. David Jairath welke aanpak in jouw situatie het meest geschikt is. Ook de vraag of verwijdering te combineren is met een andere behandeling rond het oog komt dan aan bod.
Zo kies je samen voor de methode die het beste bij jouw huid en wens past. Wil je advies over het verwijderen van xanthelasma? Plan een afspraak.
