De ziekte van Graves is een auto-immuunaandoening van de schildklier die bij ongeveer 40% van de patiënten ook de ogen aandoet, dit wordt schildklier-geassocieerde oogziekte of thyroid eye disease (TED) genoemd [1]. Omdat TED de oogleden, oogspieren en het weefsel rondom het oog kan veranderen, vraagt een ooglidcorrectie bij de ziekte van Graves om extra zorgvuldigheid.
In deze blog leggen we uit wat TED inhoudt, waarom timing zo belangrijk is en hoe we bij Kliniek het Bolwerk hiermee omgaan.
Wat is schildklier-geassocieerde oogziekte (TED)?
Bij TED valt het eigen immuunsysteem de spieren en het bindweefsel rondom het oog aan. Dit kan leiden tot zwelling, uitpuilende ogen (proptosis), retractie van de oogleden (de oogleden trekken terug), dubbelzien en droge ogen [2,3].
TED verloopt meestal in twee fasen: een actieve fase, waarin de ontsteking toeneemt en klachten verergeren, en een stabiele of ‘uitgebrande’ fase, waarin de ontsteking is gestopt maar de structurele veranderingen (zoals littekenweefsel) blijven bestaan [1,4].
Waarom is timing zo belangrijk?
Een ooglidcorrectie of andere cosmetische ingreep aan de oogleden wordt afgeraden tijdens de actieve fase van TED. Een behandeling tijdens deze fase kan de ontsteking verergeren en leidt vaak tot onvoorspelbare resultaten. Het advies is om te wachten tot de ziekte minstens 6 maanden, en idealiter 12 maanden, stabiel is geweest, te bevestigen door een oogarts of oculoplastisch chirurg [4].
Bij rehabilitatiechirurgie voor TED, waaronder ooglidcorrecties, wordt meestal pas geopereerd zodra de ziekte in de stabiele (‘uitgebrande’) fase is [5].
Ons protocol bij Kliniek het Bolwerk
1. Uitgebreide anamnese
We vragen naar de diagnose, het beloop van je ziekte van Graves en eventuele oogklachten zoals zwelling, dubbelzien, droge ogen of een veranderd uiterlijk van de ogen.
2. Beoordeling van de fase van de ziekte
We vragen altijd naar de huidige status: is de schildklierfunctie stabiel, en is er sprake van actieve oogontsteking? Bij twijfel verwijzen we door naar een oogarts of oculoplastisch specialist voor verdere beoordeling, eventueel met beeldvorming [4].
3. Pas opereren in de stabiele fase
We plannen een ooglidcorrectie alleen als de ziekte van Graves en de oogklachten minstens 6 tot 12 maanden stabiel zijn geweest [4,5].
4. Realistische verwachtingen
TED kan blijvende veranderingen in de oogleden en omliggend weefsel veroorzaken. We bespreken uitgebreid wat een ooglidcorrectie wel en niet kan verbeteren, en wat de beperkingen zijn gezien jouw specifieke situatie [3].
Belangrijk: een ooglidcorrectie bij de ziekte van Graves is vaak goed mogelijk, maar uitsluitend wanneer de oogziekte stabiel is. Tijdens een actieve fase wordt de ingreep altijd uitgesteld.
Wanneer raden we de ingreep af?
- Tijdens een actieve fase van TED, met toenemende klachten zoals zwelling of dubbelzien [4]
- Bij een nog niet goed ingestelde schildklierfunctie
- Als er sprake is van opticusneuropathie (drukschade aan de oogzenuw), dit vraagt eerst om medische behandeling door een oogarts [1]
- Wanneer de oogarts de ingreep op dit moment afraadt
Ons advies
Heb je de ziekte van Graves en overweeg je een ooglidcorrectie? We bespreken graag samen jouw situatie tijdens een consult. Indien nodig schakelen we een oogarts of oculoplastisch specialist in om de fase van je ziekte te beoordelen, zodat we pas overgaan tot een ingreep wanneer dit veilig en verantwoord is.
Literatuurverwijzingen
De onderstaande publicaties vormen de medisch-wetenschappelijke onderbouwing van dit artikel:
- Thyroid Eye Disease Surgery: Types and What to Expect. Healthline. 2025. https://www.healthline.com/health/thyroid-eye-disease-surgery
- Minimally invasive surgery for thyroid eye disease. PMC. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4730697/
- Videographic Analysis of Blink Dynamics following Upper Eyelid Blepharoplasty and Its Association with Dry Eye. PMC. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7413808/
- How Thyroid Eye Disease Affects Cosmetic Eyelid Surgery: A Guide to Expectations, Timing, and Techniques. Denver Eyelid – Denvereyelid.com. 2025. https://www.denvereyelid.com/post/how-thyroid-eye-disease-affects-cosmetic-eyelid-surgery-a-guide-to-expectations-timing-and-techni
- Surgical Management of Graves’ Disease. American Thyroid Association. https://www.thyroid.org/surgical-management-graves-disease/
